Nhà nghiên cứu Aaron Carlisle nắm vây cá mập trắng ngoài khơi bờ biển Delaware, Mỹ. Ảnh: Reuters

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Delaware (Mỹ) vừa tiến hành gắn thẻ CTD cho cá mập tại vùng biển bang Delaware. Điều này giúp cá mập đóng thêm vai trò như thiết bị quan sát dữ liệu đại dương di động theo thời gian thực. Chúng mang theo cảm biến đo lường tình trạng đại dương để cung cấp thông tin cho các mô hình hải dương học, khí quyển và khí hậu.

Thẻ CTD là thiết bị điện tử nhỏ đo độ dẫn điện của đại dương, chỉ số có liên quan mật thiết đến độ mặn, cũng như nhiệt độ và độ sâu, khi các sinh vật biển được gắn thẻ bơi và lặn.

“Các nhà hải dương học đã sử dụng thành công cảm biến gắn trên động vật trong nhiều năm, đặc biệt trên hải cẩu voi ở các vùng cực nơi dữ liệu quan sát khoa học rất khan hiếm”, Giáo sư Aaron Carlisle tại Đại học Delaware (Mỹ), Trưởng nhóm nghiên cứu nói với Reuters.

Theo các nhà khoa học, cá mập mang đến một cơ hội mới trong nghiên cứu này vì chúng rất phong phú, phân bố rộng rãi và dễ tiếp cận hơn nhiều so với các loài động vật có vú biển được bảo vệ khác. Cho đến nay, việc gắn thẻ theo dõi cá mập thường chỉ giúp xác định vị trí di chuyển và môi trường sống của chúng.

Các nhà nghiên cứu của Đại học Delaware lựa chọn những cá mập có thể thu thập số liệu hữu ích nhất cho nghiên cứu về bão, cũng như ưu tiên những loài thường xuyên nổi lên mặt nước đủ để thiết bị định vị của chúng truyền thông tin đến vệ tinh.

Các phân tích trước đây đã xác định cá mập mako vây ngắn, cá mập xanh, cá mập đầu búa trơn và cá mập trắng lớn là những ứng cử viên sáng giá cho nghiên cứu này ở Bắc Đại Tây Dương.

“Chúng tôi thực sự quan tâm nhất đến hàm lượng nhiệt của lớp trên cùng của đại dương, được gọi là lớp hỗn hợp. Đây là phần của cột nước thực sự quyết định cường độ bão. Lớp nước hỗn hợp ấm hơn đồng nghĩa với bão mạnh hơn vì nó giữ nhiệt lượng nuôi dưỡng bão”, Giáo sư Carlisle nói thêm.

Quá trình gắn thẻ bắt đầu vào đầu tháng 5 vừa qua, khi các loài di cư xa bờ di chuyển đến gần bờ hơn từ môi trường sống mùa đông của chúng ở ngoài khơi Đại Tây Dương.

Các nhà nghiên cứu sẽ đi ra khơi cách bờ từ 50 - 65km trên tàu nghiên cứu, thả dây câu có mồi và chờ đợi, thường là từ 2 - 3 giờ, để cá mập cắn câu.

Các thẻ được gắn vào vây lưng. Sau đó, mỗi khi cá mập bơi lên mặt nước, thẻ có thể liên lạc và truyền dữ liệu đến mạng lưới các thiết bị thu tín hiệu vệ tinh trên quỹ đạo. Đáng chú ý, quy trình gắn thẻ chỉ mất khoảng 5 phút.

Reuter thông tin, thẻ được gắn bằng vật liệu được thiết kế để bị ăn mòn và tự rơi ra theo thời gian. Mỗi con vật cũng được kiểm tra sức khỏe trước khi thả, vì cá mập bị căng thẳng hoặc bị thương có thể không hành xử tự nhiên, có khả năng làm sai lệch dữ liệu.

“Vệ tinh, viễn thám, những thứ tương tự chỉ quan sát được bề mặt đại dương, chỉ là lớp vỏ ngoài. Vì vậy, những gì thực sự diễn ra dưới đáy đại dương mới là yếu tố thúc đẩy động lực của các cơn bão hay không”, Reuters trích đăng phát biểu của Giáo sư Aaron Carlisle.

Bằng cách gắn thẻ cho cá mập, các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ khám phá ra những bí mật dưới bề mặt đại dương và hiểu rõ hơn về yếu tố tạo nên bầu khí quyển phía trên.

NAM VIỆT