Nâng cao vị thế của văn học Đà Nẵng
Thiếu tác phẩm “đỉnh cao”
Nhà thơ Nguyễn Kim Huy, Chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng cho biết, sau khi hợp nhất với Chi hội văn học Quảng Nam của Hội Văn học nghệ thuật Quảng Nam vào tháng 8/2025, Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng quy tụ đông đảo những người viết văn với 205 hội viên các thế hệ về sinh hoạt, trong đó có 22 hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Trong năm 2025, các tác giả là hội viên Hội Nhà văn thành phố đã xuất bản khoảng 34 đầu sách thơ, văn, lý luận phê bình, biên soạn dịch thuật. Về tản văn, bút ký có các tác phẩm như: “Vì rứa mà thương” của Vương Thị Bé, “Về thương quê kiểng” của Nguyễn Mậu Hùng Kiệt, “Giữa lòng quê lại nhớ quê” của Lam Khuê, “Tam Kỳ - Một thời không quên” của Phạm Thông, “Trường Nội trú Tam Kỳ - Một thời thương nhớ” của Trần Sỹ Kỳ… Về thơ có “Gieo hạt ban mai” của Lê Điểm, “Được mất hay khúc ru dâu bể” của Thái Bảo Dương Đỳnh, “Ngày con được làm người” của Mộc Nhân Lê Đức Thịnh, “Bên thềm cổ tích” của Hồ Xoa, “Thềm xưa” của Nguyễn Nho Khiêm, “Mộng mù thi” của Lê Hải Kỳ, “Những ban mai tinh khiết” của Nguyễn Kim Huy. Đặc biệt về tiểu thuyết, truyện ngắn và phê bình văn học có “Cà phê chồn” của Trần Thiên Hương, “Gió chiều nào cũng mát” của Tiêu Đình, “Còn lại mảnh sao rơi” của Nguyễn Minh Hùng…
Nhà văn Huỳnh Dõng, hội viên mới kết nạp trong năm 2025 cho rằng, mặc dù năm qua còn nhiều khó khăn, nhưng các nhà văn đã nỗ lực sáng tạo và có nhiều tác phẩm mới ra đời, góp phần làm phong phú đời sống văn học nghệ thuật của thành phố. “Tuy cận kề 70 tuổi nhưng niềm đam mê viết lách, nghiên cứu và sáng tạo văn chương trong tôi vẫn còn nguyên vẹn. Với tôi văn học không chỉ là nghề, mà còn là một hành trình sống thông qua đối thoại với đời, với chính mình. Chúng tôi xem đây vừa là niềm vinh hạnh vừa là trách nhiệm để lao động nghiêm túc và cống hiến nhiều hơn cho văn học thành phố”, nhà văn Huỳnh Dõng chia sẻ.
Theo nhiều nhà nghiên cứu, tuy hằng năm ở Đà Nẵng có hàng chục đầu sách văn thơ được xuất bản, diện mạo thể loại khá phong phú nhưng vẫn còn thiếu những tác phẩm “đỉnh cao” có khả năng mở ra tranh luận học thuật sâu rộng và sống lâu trong trí nhớ bạn đọc. Một số khuynh hướng sáng tác, đặc biệt là bút ký còn thiên về ca ngợi, thiếu những vấn đề gai góc của đô thị hiện đại.
Quan tâm bồi dưỡng lực lượng sáng tác trẻ
Hiện nay, tuổi trung bình của hội viên Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng là 64,74 tuổi, trong đó người cao tuổi nhất là 99 tuổi và người trẻ nhất là 30 tuổi. Do đó, để bảo đảm tính kế tục, thành phố cần có các chương trình bồi dưỡng nhà văn trẻ như trại sáng tác, lớp viết văn tại các không gian văn hóa, chương trình trao đổi với các thành phố kết nghĩa. Đồng thời đẩy mạnh dịch thuật để giới thiệu tác phẩm của nhà văn Đà Nẵng ra bạn bè thế giới...
Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố và Hội Nhà văn thành phố cần có chiến lược hỗ trợ những dự án sáng tác trung và dài hạn như tiểu thuyết, trường ca, bộ truyện thiếu nhi… về các vùng văn hóa, những nhân vật lịch sử - văn hóa tiêu biểu, chiến tranh cách mạng và nhiều đề tài hấp dẫn khác. Chú trọng xây dựng nền phê bình - nghiên cứu văn học Đà Nẵng phát triển, trong đó khuyến khích các công trình tổng kết, chuyên luận, luận án về văn học Đất Quảng. Có như thế mới xuất hiện những tác phẩm có sức sống lâu dài, có khả năng trở thành điểm tựa thẩm mỹ, lý luận cho nhiều thế hệ. Nhà văn Lê Trường Long cho rằng, trong thời gian tới, Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố và Hội Nhà văn thành phố cần hỗ trợ xuất bản đủ số lượng Tạp chí Đất Quảng cung cấp cho hội viên để tạp chí thực sự là nơi giao lưu, trao đổi của các nhà văn nhằm nâng cao chất lượng sáng tác.
Để củng cố tổ chức và ổn định hoạt động, trong năm 2026, Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động sáng tác, lý luận - phê bình, khuyến khích tìm tòi, đổi mới tư duy nghệ thuật; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng lực lượng viết trẻ, xây dựng đội ngũ kế cận và tăng cường quảng bá, giới thiệu tác giả, tác phẩm đến công chúng, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn học của thành phố.
Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật thành phố Đà Nẵng cho rằng, sau sáp nhập, địa bàn hoạt động của Hội Nhà văn thành phố Đà Nẵng ngày càng mở rộng, đòi hỏi Ban Chấp hành hội cần chủ động đổi mới phương thức hoạt động. Theo đó tổ chức nhiều hoạt động chuyên môn đều khắp các địa bàn, tạo môi trường giao lưu, gắn bó giữa các hội viên, phát huy sức mạnh tập thể trong hoạt động sáng tác và xây dựng tổ chức hội. Hội Nhà văn tiếp tục quan tâm động viên hội viên tích cực sáng tác, xuất bản sách, đẩy mạnh giới thiệu tác phẩm đến công chúng, góp phần nâng cao vị thế của văn học Đà Nẵng trong đời sống văn học cả nước.
ĐOÀN GIA HUY