Sinh viên tại Đại học Havard (Mỹ) trong buổi lễ tốt nghiệp. Ảnh: Hbs.edu
Khoảng cách chênh lệch
Báo cáo Xu hướng toàn cầu về giáo dục đại học đầu tiên của UNESCO cho thấy, nữ giới hiện nay nhiều hơn nam giới trong giáo dục đại học nhưng lại tụt hậu ở cấp độ tiến sĩ.
Trên toàn cầu, năm 2024 có 114 nữ sinh theo học giáo dục đại học trên mỗi 100 nam sinh. Bình đẳng giới đã đạt được ở tất cả khu vực ngoại trừ khu vực châu Phi cận Sahara.
Báo cáo của UNESCO gồm dữ liệu mới từ 146 quốc gia cho thấy, số lượng sinh viên theo học đại học trên toàn thế giới vào năm 2024 đạt 269 triệu, tăng gấp đôi trong 20 năm qua, chiếm 43% dân số trong độ tuổi theo học đại học (thường là 18 - 24 tuổi).
Bất bình đẳng nghiêm trọng về địa lý vẫn tồn tại khi tỷ lệ nhập học và tốt nghiệp thấp chênh lệch giữa các khu vực. Cụ thể, 80% thanh niên ở Tây Âu và Bắc Mỹ theo học giáo dục đại học, 59% ở Mỹ Latinh và Caribe, 37% ở khu vực các quốc gia Ả-rập, 30% ở Nam và Tây Á, 9% ở châu Phi cận Sahara.
Sự gia tăng của trường tư thục
Các trường tư thục tiếp tục chiếm 1/3 tổng số sinh viên toàn cầu, với tỷ lệ cao nhất ở Mỹ Latinh và Caribe (49% vào năm 2023). Tại các quốc gia như Brazil, Chile, Nhật Bản và Hàn Quốc, 4/5 sinh viên theo học tại các cơ sở giáo dục đại học tư thục. Báo cáo cho thấy chỉ có 1/3 số quốc gia bắt buộc giáo dục đại học công lập miễn học phí theo luật định.
Tỷ lệ hoàn thành chương trình học không tăng với tốc độ tương đương với tỷ lệ nhập học, với tỷ lệ tốt nghiệp toàn cầu chỉ tăng từ 22% năm 2013 lên 27% năm 2024.
Đầu tư của chính phủ vào giáo dục đại học trung bình khoảng 0,8% GDP toàn cầu, trong khi việc thắt chặt ngân sách ở nhiều nơi đang làm gia tăng áp lực này.
Tăng lượng di chuyển quốc tế
Số lượng sinh viên đi du học tăng gấp ba lần trong hai thập kỷ qua, từ 2,1 triệu người năm 2000 lên gần 7,3 triệu người năm 2023. Tuy nhiên, việc di chuyển chỉ mang lại lợi ích cho 3% số sinh viên trên toàn cầu, với sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực.
Bảy quốc gia, bao gồm Mỹ, Vương quốc Anh, Australia, Đức, Canada, Nga và Pháp, tiếp tục là nơi sinh sống của một nửa số sinh viên quốc tế. Các quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) ngày càng trở nên phổ biến, với số lượng sinh viên di chuyển tăng ít nhất gấp 5 lần trong thập kỷ qua.
Nhưng đáng chú ý, sinh viên quốc tế ngày càng ưa thích học tập nội vùng. Như tại Mỹ Latinh và Caribe, tỷ lệ di chuyển nội vùng tăng từ 24% lên 43% trong giai đoạn 2000 - 2022, với Argentina là điểm đến hàng đầu.
Sinh viên quốc tế đến từ các quốc gia Ả-rập ngày càng tập trung ở các nước vùng Vịnh và Jordan, đánh dấu sự chuyển dịch so với sự thống trị của Tây Âu và Bắc Mỹ một thập kỷ trước đó.
KIM OANH