Học sinh Trường Tiểu học Nguyễn Hiền tự tin thuyết trình tại các hoạt động ngoại khóa. Ảnh: T.H.
Quan tâm kỹ năng học sinh miền núi
Bên cạnh việc dạy kiến thức, nhiều trường học khu vực miền núi của thành phố tăng cường tổ chức các hoạt động rèn kỹ năng sống, giúp học sinh nâng cao khả năng thích ứng và tự bảo vệ bản thân. Với đặc thù học sinh ở xa gia đình, sinh hoạt bán trú, việc trang bị kỹ năng thực tế càng được các trường triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp.
Đơn cử như Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Trà Vân (xã Trà Vân) tổ chức hoạt động truyền thông “Kỹ năng phòng ngừa xâm hại trẻ em cho học sinh”; phối hợp với tổ chức World Vision tập huấn phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước. Các hoạt động được tổ chức với nhiều hình thức như hỏi đáp, thảo luận nhóm, vẽ tranh, xử lý tình huống… Thông qua các nội dung gần gũi, dễ hiểu, giúp học sinh nhận biết được các hành vi, nguy cơ tiềm ẩn, từ đó trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng để phòng tránh.
Thầy Ngô Đình Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Trà Vân cho biết, nhà trường luôn xác định việc trang bị kỹ năng sống cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt đối với học sinh vùng miền núi, nơi điều kiện sinh hoạt và môi trường sống còn nhiều tiềm ẩn nguy cơ. Hằng năm, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, tập huấn thiết thực như: Kỹ năng phòng, chống xâm hại trẻ em; kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước; kỹ năng phòng chống bạo lực học đường…
Với đặc thù học sinh miền núi, nhà trường ưu tiên lựa chọn các kỹ năng gắn liền với thực tế đời sống như phòng chống đuối nước (do gần suối, khe), phòng tránh tai nạn khi đi rừng, đi học xa, kỹ năng tự bảo vệ khi ở nhà một mình hoặc khi tiếp xúc với người lạ.
Các hoạt động được nhà trường triển khai linh hoạt thông qua lồng ghép trong tiết chào cờ đầu tuần, tổ chức các buổi ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm, thực hành tình huống hoặc phối hợp với các tổ chức, đơn vị như công an, tổ chức xã hội. Với những em học sinh bán trú, các hoạt động được tổ chức vào buổi tối hoặc thời gian sinh hoạt tập thể, giúp các em dễ tiếp cận, ghi nhớ và áp dụng vào thực tế, bảo đảm tính hiệu quả, thiết thực.
Tạo môi trường an toàn cho trẻ
Hoạt động rèn kỹ năng sống được các trường học phối hợp triển khai tại những buổi sinh hoạt dưới cờ với nội dung và hình thức phù hợp lứa tuổi như: kỹ năng phòng chống xâm hại, phòng chống đuối nước, an toàn giao thông, kỹ năng giao tiếp ứng xử xây dựng tình bạn đẹp, sử dụng mạng internet an toàn…
Tại Trường Tiểu học Lê Lai (phường Hải Châu), chuyên đề “Phòng tránh xâm hại trẻ em” được nhà trường mời bác sĩ Nguyễn Thu Thủy, Trung tâm Y tế phường đến trò chuyện, chia sẻ, giải thích để các em hiểu thế nào là hành vi xâm hại, cách nhận biết tình huống nguy hiểm và cách tìm sự giúp đỡ từ người lớn tin cậy. Ngoài ra, học sinh còn được tương tác thông qua hình thức hỏi, đáp... để các em ghi nhớ rõ hơn về “vùng riêng tư”, biết tự bảo vệ bản thân và mạnh dạn lên tiếng khi thấy không an toàn.
Với chuyên đề “Xây dựng tình bạn đẹp - Nói không với bạo lực học đường” nhà trường lựa chọn hình thức tuyên truyền thông qua tiểu phẩm do chính các em học sinh lớp 5 thực hiện. Từ đó học sinh rút ra những bài học về tình bạn chân thành, biết quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau.
Tương tự, tại Trường Tiểu học Nguyễn Hiền (phường Bàn Thạch), một số chuyên đề kỹ năng cũng do chính các em học sinh thực hiện. Với chủ đề “Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên”, mỗi lớp của khối 4 sẽ lựa chọn một hình thức thể hiện sáng tạo khác nhau như: pano, poster, tranh ảnh, mô hình minh họa… và tự thuyết trình.
Các em không chỉ truyền tải thông điệp về giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp mà còn thể hiện rõ nhận thức và trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ thiên nhiên. Những cam kết hành động cụ thể, gần gũi như không xả rác bừa bãi, trồng và chăm sóc cây xanh, tiết kiệm tài nguyên… nhận được sự hưởng ứng tích cực của toàn trường. Hay với nội dung “Phòng chống bắt cóc trẻ em trong trường học”, cán bộ y tế nhà trường chia sẻ các thông tin nhận biết dấu hiệu của kẻ xấu, trang bị những kỹ năng cần thiết để phòng ngừa và xử lý tình huống khi gặp nguy hiểm...
Cô Nguyễn Thị Như Anh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Hiền cho biết nhà trường đã tổ chức nhiều chuyên đề kỹ năng cần thiết cho học sinh, qua đó lựa chọn các kỹ năng thiết thực, phù hợp lứa tuổi, xuất phát từ những tình huống thực tế mà học sinh thường gặp trong đời sống hằng ngày. Các hoạt động được triển khai linh hoạt, tích hợp trong giờ học chính khóa, sinh hoạt dưới cờ, hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ và các buổi ngoại khóa với hình thức sân khấu hóa, trò chơi, tình huống thực hành.
Quá trình triển khai, học sinh có nhiều chuyển biến tích cực. Các em tự tin hơn, biết nhận diện nguy cơ, có kỹ năng xử lý tình huống cơ bản như tìm kiếm sự giúp đỡ, nói “không” với hành vi không an toàn và ứng xử văn minh hơn trong trường học cũng như ngoài xã hội. Ý thức tự bảo vệ bản thân của các em được nâng lên rõ rệt, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.
THU HÀ