Nghệ sĩ nhiếp ảnh Châu Liên trong một chuyến tác nghiệp. Ảnh: NVCC
Có lúc vất vả với những yêu cầu về thể lực hay thời gian, thế nhưng tất cả đều chung một niềm vui: Lưu giữ những khoảnh khắc đẹp cuộc sống từ lăng kính nhiếp ảnh.
Đam mê của cuộc đời
Gặp nghệ sĩ nhiếp ảnh Châu Liên khi chị đang chụp voọc chà vá chân nâu trên bán đảo Sơn Trà hay miệt mài ở những sự kiện văn hóa - du lịch của thành phố, mọi người ấn tượng với chiếc máy ảnh Nikon nặng tay và bộ ống kính mà chị mang theo bên người. Đó là hành trang nghệ thuật, là tình yêu của một cô giáo “trót” mê nhiếp ảnh từ ngày còn trẻ.
Ngày đó, thừa hưởng đam mê nghệ thuật từ người cha là họa sĩ, chị Liên học hỏi cách nhìn ngắm và lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ qua ống kính. Năm 1988, từ chiếc máy ảnh đầu đời thuộc dòng máy film Praktica, cô gái Nguyễn Thị Liên khi đó 17 tuổi đã tự tìm tòi, trau dồi kỹ năng chụp ảnh và xử lý những cuộn film.
Quen tay máy, chị nhận chụp ảnh dịch vụ để có thêm chi phí trang trải cuộc sống. Về sau, đam mê chụp ảnh tiếp tục theo chân cô gái trẻ từ quê nhà Thanh Hóa vào Đà Nẵng - nơi chị bén duyên với nhiếp ảnh nghệ thuật và dành tình yêu cho thành phố biển qua những khung hình.
“Giai đoạn đó, để có tiền “nuôi” đam mê, mình học thêm nghề may, tích cóp tiền để mua máy ảnh và mua film rồi đi chụp dịch vụ. Cuộn film rửa ra nước ảnh đẹp, khách ưa chuộng. Có dịp lễ, Tết mình chụp đến 10-12 cuộn”, chị Liên nhớ lại.
Chụp máy film vất vả hơn rất nhiều so với máy kỹ thuật số hiện tại, cứ sau mỗi lần chụp, chị lại tất tả mang film đi tráng, rồi tính toán lắp film sao cho tiết kiệm. Theo thời gian, chị trở thành khách quen của những tiệm ảnh quen thuộc tại Đà Nẵng bấy giờ như Trường Sơn, Anh Đức.
Từ chiếc máy Praktica ngày ấy - được chủ nhân giữ gìn như một kỷ vật, danh sách những chiếc máy ảnh của chị Liên có thêm chiếc Pentax, rồi sau này là các dòng kỹ thuật số của Nikon. Những chiếc máy đã giúp chị Liên lưu giữ vô số khoảnh khắc đẹp, đặc biệt là chủ đề trẻ em và đời thường, gặt hái nhiều giải thưởng tại Đà Nẵng và quốc tế.
Là giáo viên tại Trường Tiểu học và THCS Hòa Cường - phân hiệu Tiểu học Lý Công Uẩn, là người vợ, người mẹ, chị Liên cố gắng cân bằng giữa đam mê nhiếp ảnh với công việc và cuộc sống gia đình. Những ngày nghỉ, chị sắp xếp một buổi đi bấm máy, còn lại sẽ dành cho gia đình.
“So với nam giới, chị em có đôi chút hạn chế khi theo đuổi nhiếp ảnh, có thể là sức vóc không vác được nhiều ống kính một lần, thời gian đi chụp đó đây có thể hạn chế hơn, nhưng mình cũng cố gắng làm sao để có nhiều ảnh đẹp”, chị Liên chia sẻ.
Những khoảnh khắc là động lực bấm máy
Một người quen của tôi, Nguyễn Thị Bảo Phúc, SN 2001, thuộc thế hệ gen Z yêu thích chụp ảnh từ lúc còn ngồi trên ghế nhà trường. Mấy năm trước, Phúc có dịp tìm hiểu về máy ảnh film, rồi bị hút hồn bởi những bức ảnh mang màu sắc mộc mạc, cổ điển được in tráng từ Lab (phòng tráng).
Trong những lần chụp bạn bè, đường phố, du lịch..., Phúc cảm nhận được chiều sâu và cảm xúc đặc biệt lắng đọng từ những tấm ảnh. Trên những tài khoản mạng xã hội của Phúc, những bức ảnh chân dung, đời thường được mọi người đón nhận bởi sự tự nhiên và góc nhìn nhẹ nhàng.
Bạn đồng hành của Phúc là chiếc máy Leica Minilux. Khác với máy ảnh kỹ thuật số, chụp film mang đến cảm giác chờ đợi bức ảnh được in tráng từ Lab. “Một tấm ảnh tráng ra có thể cháy sáng, lệch nét hay không hoàn hảo về kỹ thuật nhưng vẫn có thể là một tấm ảnh đẹp. Đôi khi những điều không như dự tính lại tạo nên nét riêng”, Phúc cho biết.
Điều khiến người chụp film gặp khó là kỹ thuật chụp đòi hỏi nhiều sự tỉ mỉ, giá thành film và dịch vụ in tráng không rẻ. Ở góc độ nữ giới, với Phúc, đó lại là những điều thú vị riêng có của máy ảnh film. Để tiến bộ hơn, Phúc dành thời gian để thực hành, chụp lại những khoảnh khắc chân thật nhất, học hỏi góc nhìn từ những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp...
Một người bạn khác của tôi từ thời đại học là Phan Diệp Hoàng, công tác tại Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Ya Ly, tỉnh Quảng Ngãi. Từ thời sinh viên tại Đà Nẵng, về quê nhà Gia Lai hay theo nghề báo tại địa bàn Tây Nguyên, Quảng Ngãi, hành trang của Hoàng lúc nào cũng có máy ảnh. Bên cạnh công việc, Hoàng dùng máy ảnh như một cách lưu giữ những điều giản dị thường nhật.
Và cảm giác miệt mài chờ một khoảnh khắc, ngắm nhìn một bờ hoa dã quỳ rực rỡ, hay hướng tiêu cự ống kính lên trời để chụp được mặt trăng... là điều Hoàng trân quý trong những năm tháng cầm máy.
“Tôi nghĩ phụ nữ có sự tinh tế, kiên nhẫn và dễ tạo cảm giác gần gũi khi chụp. Khó khăn có thể là thể lực và việc cân đối thời gian giữa công việc, gia đình với đam mê. Tuy nhiên, giới tính không quyết định một bức ảnh đẹp; điều quan trọng là khả năng quan sát, kỹ năng và sự kiên nhẫn khi bấm máy”, Hoàng khẳng định.
ĐẠI VIỆT