Quang cảnh thảo luận tổ sáng 18/10. Ảnh: HỒNG CHÂU
Các đại biểu Quốc hội ghi nhận những kết quả tích cực trong điều hành kinh tế - xã hội; đồng thời phân tích những khó khăn, thách thức đặt ra đối với mục tiêu tăng trưởng. Nhiều ý kiến tập trung đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy khoa học - công nghệ và bảo đảm an ninh năng lượng, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững.
Tham gia thảo luận tại tổ, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát nợ công trong giới hạn an toàn, gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay và bảo đảm khả năng cân đối nguồn lực cho đầu tư phát triển. Trong bối cảnh nhu cầu chi đầu tư ngày càng lớn, việc huy động vốn cần đi đôi với lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm, hạn chế lãng phí và giảm áp lực trả nợ trong dài hạn.
Đề cập tình hình hoạt động của doanh nghiệp, đại biểu Tạ Văn Hạ bày tỏ lo ngại trước số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường ở mức cao, phản ánh những khó khăn về dòng tiền, chi phí sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận nguồn lực.
Theo đại biểu, chính sách hỗ trợ cần sát thực tiễn hơn, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong những năm đầu hoạt động có thể chưa phát huy hiệu quả nếu doanh nghiệp chưa có lợi nhuận để được hưởng ưu đãi.
Do đó, cần nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ thiết thực hơn về tiếp cận đất đai, thuế giá trị gia tăng và vốn; đồng thời tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ và tạo điều kiện để doanh nghiệp phục hồi, mở rộng sản xuất.
Đại biểu Tạ Văn Hạ cũng đề xuất đổi mới phương thức quản lý các quỹ tài chính nhà nước, rà soát tổ chức và cơ chế vận hành nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Nguồn lực tài chính cần được đưa vào các hoạt động có khả năng tạo giá trị gia tăng, hỗ trợ đầu tư và đồng hành với doanh nghiệp, thay vì để vốn nhàn rỗi kéo dài, chưa phát huy hiệu quả đối với nền kinh tế.
Cùng tham gia thảo luận về kinh tế - xã hội, đại biểu Vương Quốc Thắng (Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng) tập trung phân tích các động lực tăng trưởng mới; đồng thời đề nghị đánh giá sát thực trạng phát triển kinh tế tại các địa phương, nhất là những trung tâm kinh tế lớn có vai trò đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của cả nước.
Theo đại biểu, việc một số địa phương có quy mô kinh tế lớn dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 đặt ra yêu cầu phải xác định rõ nguyên nhân, từ khó khăn trong giải ngân vốn đầu tư công, khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế đến chi phí logistics và những vướng mắc về thủ tục hành chính. Trên cơ sở đó, Chính phủ cần có giải pháp tháo gỡ cụ thể, gắn trách nhiệm thực hiện với từng ngành, lĩnh vực và địa phương.
Đối với kế hoạch năm 2027, khi nhiều địa phương đặt mục tiêu tăng trưởng cao, đại biểu đề nghị rà soát kỹ các kịch bản phát triển, bảo đảm sự phù hợp giữa chỉ tiêu tăng trưởng với khả năng huy động vốn, năng lực tổ chức thực hiện và điều kiện thực tế. Mục tiêu tăng trưởng cần được xây dựng trên cơ sở nguồn lực có thể đáp ứng, tránh tạo áp lực về chỉ tiêu nhưng thiếu các điều kiện bảo đảm.
Về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại biểu Vương Quốc Thắng chỉ ra những hạn chế trong giải ngân kinh phí, phát triển công nghệ lõi và huy động nguồn lực đầu tư từ doanh nghiệp tư nhân.
Để khắc phục, cần khẩn trương tháo gỡ vướng mắc trong thanh quyết toán kinh phí khoa học - công nghệ; đổi mới cơ chế quản lý theo hướng chú trọng kết quả đầu ra, hiệu quả ứng dụng và khả năng thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Cần đẩy mạnh cơ chế đặt hàng nghiên cứu các công nghệ chiến lược, thu hút các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) lớn, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển các lĩnh vực công nghệ cao.
Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh an ninh năng lượng là điều kiện quan trọng để bảo đảm tăng trưởng cao và duy trì sức cạnh tranh của nền kinh tế. Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, công nghiệp bán dẫn và giao thông xanh sẽ làm gia tăng nhu cầu điện, đòi hỏi hạ tầng năng lượng phải được chuẩn bị đồng bộ, đi trước một bước.
Đại biểu Vương Quốc Thắng đề nghị khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện và thủ tục triển khai các dự án điện khí LNG, năng lượng tái tạo; sớm hoàn thiện chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia, xây dựng các phương án dự phòng nguồn điện phù hợp với những kịch bản tăng trưởng cao.
Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu cấp thiết phải chuyển từ mục tiêu tăng trưởng đơn thuần sang tăng trưởng gắn với chất lượng và hiệu quả; sử dụng tiết kiệm, đúng trọng tâm các nguồn lực, khơi thông động lực từ khu vực doanh nghiệp và khoa học - công nghệ, đồng thời chủ động bảo đảm các điều kiện nền tảng cho phát triển.
HỒNG CHÂU