Dự án Basal Pay của Công ty CP AlphaTrue Solutions được UBND thành phố chấp thuận thử nghiệm trong sandbox Fintech

Nâng tầm vị thế của Việt Nam

Trong “Báo cáo một số vấn đề mới, quan trọng trong dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng” của Tổ Biên tập Văn kiện Đại hội XIV có đề cập vấn đề đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây được xem là yếu tố quyết định cho sự phát triển và là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để Việt Nam phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới.

Việc xác định ưu tiên này xuất phát từ tầm nhìn chiến lược đáp ứng yêu cầu của Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, khi công nghệ số và đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố quyết định tốc độ và chất lượng phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia. Đảng khẳng định, chỉ có đột phá mạnh mẽ trong những lĩnh vực này mới giúp Việt Nam bứt phá khỏi giới hạn tăng trưởng truyền thống.

Tăng trưởng dựa trên đổi mới, tri thức và công nghệ sẽ tạo ra nguồn lực sản xuất vô tận khi nhanh chóng lan tỏa trong nền kinh tế. Trong khi đó, khái niệm xã hội thông tin và nền kinh tế tri thức nhấn mạnh yếu tố dữ liệu, thông tin và năng lực phân tích số để nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Mô hình nền kinh tế số kết hợp giữa hạ tầng số, nền tảng dữ liệu và hệ sinh thái khởi nghiệp tạo sự phát triển mạnh mẽ cho quá trình đổi mới sáng tạo.

Bộ Chính trị qua các thời kỳ đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết quan trọng để nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học, công nghệ đối với phát triển kinh tế - xã hội, nhất là thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nổi bật là Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 1/11/2012 của Bộ Chính trị khóa XI về phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Kế thừa và phát triển định hướng chiến lược quan trọng này của Đảng, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị khóa XIII ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”. Trong đó, nhấn mạnh khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực không có trần giới hạn cho tăng trưởng.

2025 là năm đầu tiên đất nước thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, trong đó các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số được quan tâm, thúc đẩy mạnh mẽ; cùng với công nghệ số, dữ liệu lớn và tự động hóa được ứng dụng sâu rộng trong quản lý và sản xuất kinh doanh.

Theo Cục Thống kê, ước tính trong năm 2025, tổng tác động trực tiếp và gián tiếp của hoạt động khoa học công nghệ chiếm khoảng 2,5% trong GDP (tương đương 320,4 nghìn tỷ đồng), tăng 16,3% so với năm 2024 và tăng khoảng 51% so với năm 2020). Riêng báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, năm 2025, Việt Nam đạt nhiều thành tựu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đặc biệt là các đột phá lớn về AI (trí tuệ nhân tạo) và chuyển đổi số góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.

Về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), theo Báo cáo GII 2025 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam xếp hạng 44/139 quốc gia và nền kinh tế, giữ nguyên thứ hạng như năm 2024. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 3, sau Singapore và Malaysia. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tiếp tục được phát triển với việc ra mắt “Sàn Giao dịch khoa học và công nghệ quốc gia”. Năm 2025, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam xếp hạng 55/100 toàn cầu; tỷ lệ doanh nghiệp thực hiện đổi mới sáng tạo đạt 34,6%.

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tính đến ngày 25/12/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp nhận 183.700 đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp, tăng 20,4% so với năm 2024; đã xử lý 249.854 đơn đăng ký quyền sở hữu công nghiệp, tăng 74,4% so với năm 2024; đã cấp 83.000 văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp, tăng 54,6% so với năm 2024.

Về dịch vụ công trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc gia, tính đến ngày 30/12/2025, số hồ sơ trực tuyến thực hiện qua Cổng dịch vụ công quốc gia là hơn 94,3 triệu hồ sơ; gần 637 triệu hồ sơ đồng bộ trạng thái lên Cổng dịch vụ công quốc gia. Trong đó, có 1.955 thủ tục hành chính phục vụ doanh nghiệp và 1.329 thủ tục phục vụ công dân với dịch vụ công trực tuyến.

Với những kết quả đạt được, Việt Nam được kỳ vọng tăng thêm 1-1,5 điểm phần trăm GDP mỗi năm nhờ ứng dụng hiệu quả khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Các sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất quốc tế.

Đà Nẵng quyết tâm tạo đột phá phát triển khoa học, công nghệ

Có thể thấy rằng, thời gian qua, Chính phủ, các cấp, ngành từ Trung ương đến địa phương đã và đang triển khai quyết liệt các đề án chuyển đổi số quốc gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đầu tư xây dựng hạ tầng công nghệ, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam thành quốc gia số vào năm 2030.

Đà Nẵng là một trong những địa phương có nhiều điểm nổi bật trong hành trình đó. Thành phố tổ chức triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù theo cùng các nghị quyết khác của Trung ương, địa phương. Đến nay, hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước được đầu tư đồng bộ, hoàn thiện.

Hệ sinh thái khoa học công nghệ, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo từng bước hoàn thiện, trọng tâm trong các lĩnh vực: vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ tài chính, chuỗi khối.

Đặc biệt, Đà Nẵng là thành phố đầu tiên phê duyệt cấp phép thử nghiệm có kiểm soát có thời hạn 2 sản phẩm giải pháp công nghệ mới; xác nhận 16 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; bố trí hỗ trợ mặt bằng cho 39 doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp sáng tạo lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo...

Đến nay, thành phố có 27 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đang hoạt động, thu hút được hơn 70 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Năm 2025, Đà Nẵng tăng 130 bậc trên bảng xếp hạng và xếp thứ 766/1000 thành phố tiêu biểu toàn cầu về hệ sinh thái khởi nghiệp.

Công tác chuyển đổi số trong các cơ quan hệ thống chính trị được đẩy mạnh triển khai theo hướng đồng bộ, toàn diện, từng bước khắc phục các khó khăn, vướng mắc, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động cơ bản ổn định. Thành phố phát huy hiệu quả Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh với 19 nhóm dịch vụ thông minh, đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành của Thành ủy trên môi trường số.

Đồng thời, hình thành kiến trúc chuyển đổi số, đô thị thông minh, làm cơ sở triển khai các bài toán lớn, sáng kiến đột phá như: Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do thông minh, Cảng thông minh...; hướng đến mục tiêu Top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín toàn cầu vào năm 2030.

Các kết quả trên góp phần “Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, tạo dựng nền tảng”, tạo tiền đề đẩy mạnh đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026.

Trước những tồn tại, hạn chế, điểm nghẽn, vướng mắc chưa được tháo gỡ kịp thời trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đà Nẵng xác định năm 2026 là năm tăng tốc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, với phương châm “Hành động đột phá, lan tỏa kết quả”; yếu tố quyết định là năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật hành động và kết quả đầu ra thực tế.

Trong đó, thực hiện 3 công khai: công khai tiến độ thực hiện; công khai trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân; công khai kết quả để nhân dân, xã hội cùng giám sát. Đồng thời, chuyển trạng thái từ bị động sang chủ động, khắc phục tình trạng “chờ chỉ đạo của cấp trên, chờ hướng dẫn từ bộ, ngành”.

Những nội dung khó, phức tạp, chưa có tiền lệ sẽ nghiên cứu sử dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), thí điểm quy mô nhỏ để chủ động tiếp cận, nắm bắt, tạo sự đột phá mới.

Qua đó, thực hiện muc tiêu chung là đẩy mạnh đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xây dựng mô hình “Chính quyền số - Đô thị thông minh - Nền hành chính hiện đại”; tiên phong triển khai các mô hình mới, tạo động lực tăng trưởng kinh tế 2 con số theo hướng bền vững.

Phấn đấu đưa Đà Nẵng vào Top 5 địa phương dẫn đầu về chỉ số giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh, chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh; hướng đến mục tiêu trở thành Trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tầm cỡ quốc tế, Top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín toàn cầu vào năm 2030.

Có thể nhận định rằng, Đà Nẵng đã và đang đi đúng tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong đó, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

VĂN HOÀNG